Verklaring Begrippen
Belvedere
Belvedere is rijksbeleid van de ministeries OCW, VROM, LNV en V&W lopend van 1999 t/m 2009. Het beoogt de cultuurhistorie meer richting te geven in de ruimtelijke inrichting van Nederland.
KNA
De Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie. Deze wordt beheerd door het Centraal College van Deskundigen (CCvD) Archeologie.
Ministerie van OCW / Monumentenwet
Het Ministerie van OCW beschermt via de Monumentenwet bijzondere gebouwen die onderdeel zijn van het cultureel erfgoed van Nederland. Ook archeologische schatten onder de grond en onder water worden beschermd en bewaard voor latere generaties.
NOaA
De Nationale Onderzoeksagenda Archeologie is een door de overheid ontwikkeld platform dat moet helpen bij het bepalen van de Nederlandse agenda voor archeologsich onderzoek. Daarnaast moet het op nationaal niveau pogen de samenhang te bevorderen in de doelen en prioriteiten van het onderzoek.
PvA
In een Plan van Aanpak wordt uiteengezet op welke wijze een onderzoek zal worden uitgevoerd. Een PvA bevat in ieder geval doel en vraagstelling van het onderzoek en de methode van onderzoek. Ook staat erin wat het beoogd eindresultaat is en biedt het een inzichtelijke planning. In een PvA wordt als het ware de Hoe? vraag gesteld. Het verschilt daarmee van een PvE waarin de Wat? vraag gestelt wordt.
PvE
In een Programma van Eisen staan de eisen die het bevoegde gezag stelt aan een onderzoek. Het is de initiatiefnemer die, voorafgaand aan de werkzaamheden, een dergelijk PvE opstelt. Een PvE wordt soms door de bevoegde overheid geleverd, maar in de meeste gevallen stelt een archeologisch bedrijf het op.
In een PvE staat onder andere het doel en de vraagstelling van het onderzoek beschreven. Maar ook de omvang, de vorm en de termijn van oplevering komen aan bod. Volgens de KNA (Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie) moet de opsteller van een PvE een senior archeoloog zijn (met relevante expertise).
Een PvE moet tevens vooraf goedgekeurd worden. Meestal gebeurt dit door het bevoegd gezag (gemeente, provincie of Rijk), maar het kan in voorkomende gevallen ook gedaan worden door een externe senior archeoloog. In een PvE wordt als het ware de Wat? vraag gesteld, en verschilt daarmee van een PvA.
Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed
Voorheen de R.O.B. en R.A.C.M, sinds 2009 bekend als de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, is het kennisinstituut voor archeologie, monumenten en cultuurlandschap in Nederland.
Verdrag van Malta (1992)
Dit verdrag - ook bekend als het verdrag van Valetta - bepaalt dat cultureel erfgoed zoveel mogelijk ongestoord dient te blijven. Als dit niet mogelijk is, moet er onderzoek plaats vinden en dient de bodemverstoorder de kosten van dit onderzoek te dragen. Lees het volledige verdrag (engelstalig) hier.
Verwachtingskaart
Een archeologische verwachtingskaart geeft burgers en initiatiefnemers inzicht in waar, en in welke mate, ze rekening moeten houden met de aanwezigheid van een waardevol bodemarchief. De kaart toont de al bekende terreinen met archeologische waarden en vindplaatsen.
Op basis van een analyse van deze vindplaatsen en de aardkundige situatie wordt gedetailleerd aangegeven (in principe op perceelsniveau) of daarnaast ook archeologische resten in de ondergrond verwacht kunnen worden. Zo kunnen plannenmakers in een vroeg stadium al zien of een plan te maken gaat krijgen met archeologie. En of er dus tijd en geld gereserveerd moet worden voor archeologisch onderzoek.
WAMZ (2003)
Deze Wet legt de verantwoordelijkheid voor Archeologische Monumenten Zorg bij de gemeente. Zij heeft er daardoor een wettelijke taak bij: zorg voor de bescherming van het archeologisch erfgoed. Taken in het kader van de AMZ behelzen o.a. het integreren van archeologie in de Ruimtelijke Ordening-procedures (zoals bouwvergunningen en art. 19) en de koppeling tussen bestemmingsplannen en archeologische waarden en verwachtingen (art. 38 en 41 Wamz).
VOIA
De Vereniging van Ondernemers in Archeologie is een organisatie die de belangen behartigt van Nederlandse commerciële bedrijven in de archeologische sector.